LES 3 – Geef AI een rol, maar behoud zelf de regie
3.1 Laat AI vanuit verschillende deskundigheden kijken
Je kunt een AI vragen om een bepaalde rol of invalshoek aan te nemen.
Bijvoorbeeld:
Denk als een ervaren projectmanager.
Bekijk dit als een softwarearchitect.
Benader dit als een docent.
Controleer deze tekst als eindredacteur.
Analyseer dit als een kritisch onderzoeker.
Daarmee geef je richting aan de manier waarop de AI jouw opdracht benadert.
Een rol helpt om de gewenste deskundigheid of invalshoek duidelijk te maken.
Maar er is een belangrijk verschil tussen een AI vragen zich als deskundige te gedragen en daadwerkelijk een menselijke deskundige raadplegen.
Een rolomschrijving maakt een AI niet automatisch deskundig of foutloos.
3.2 Gebruik verschillende perspectieven
Een bijzonder nuttige toepassing is het laten beoordelen van één onderwerp vanuit verschillende perspectieven.
Stel dat je een nieuw project wilt beginnen.
Je kunt vragen:
"Bekijk mijn project vanuit drie perspectieven:
Een projectmanager die de haalbaarheid beoordeelt.
Een financieel adviseur die naar de kosten kijkt.
Een kritische gebruiker die onderzoekt of het project praktisch bruikbaar is.
Geef per perspectief de belangrijkste aandachtspunten."
Je krijgt zo verschillende invalshoeken die je zelf misschien niet direct had bedacht.
3.3 Vraag om kritiek
AI-systemen zijn soms geneigd om mee te bewegen met de gebruiker.
Dat kan prettig zijn, maar is niet altijd nuttig.
Je hebt weinig aan een systeem dat ieder idee geweldig vindt.
Vraag daarom bewust om een kritische beoordeling.
Bijvoorbeeld:
"Beoordeel mijn voorstel kritisch. Zoek zwakke punten, risico's en mogelijke verbeteringen. Geef ook aan wanneer je informatie mist om een betrouwbare conclusie te trekken."
Dat helpt om betere beslissingen te nemen.
3.4 Jij blijft verantwoordelijk
Een AI kan adviseren, analyseren en voorstellen doen.
Maar jij bepaalt wat er uiteindelijk gebeurt.
Bijvoorbeeld:
Een AI mag een e-mail opstellen, maar jij beslist of die wordt verzonden.
Een AI mag code voorstellen, maar jij bepaalt of die wordt geïmplementeerd.
Een AI mag een planning maken, maar jij bepaalt of die haalbaar is.
Een AI mag informatie analyseren, maar belangrijke conclusies moeten gecontroleerd worden.
Praktijkopdracht
Neem een idee voor een klein project.
Vraag AI eerst om een positieve beoordeling.
Vraag daarna:
"Neem nu de rol aan van een kritische projectbeoordelaar. Welke drie zaken kunnen ervoor zorgen dat dit project mislukt?"
Vergelijk beide antwoorden.
Wat neem je mee uit deze les?
Gebruik AI als adviseur en sparringpartner, niet als onfeilbare autoriteit. Een goede samenwerking biedt ruimte voor tegenspraak.